abonneer nu
vinkje
DE STELLING
poll
Motorcross
Crossende motoren produceren veel lawaai. Dat bleek onlangs weer in Steenwijkerland, waar de motoren tot in het Kornputkwartier te horen waren. In Staphorst vechten omwonenden van een crossbaan vanwege de overlast de omgevingsvergunning voor de rechter aan. Onze stelling: Een keer per maand lawaai door een motorcross vind ik acceptabel.
dossiers
Het is officieel droger dan in 1976 in Nederland en vanaf 23 juli is er ...
Schiphol wil in de toekomst ongeveer 10.000 vluchten naar Lelystad Airpo...
De aanleg van snel internet in Westerveld lijkt dichterbij dan ooit. Al ...
In Giethoorn wordt al jaren gediscussieerd over een gezamenlijke schooll...
Steenwijk

Eerste steenlegging Johan van den Kornputkazerne tachtig jaar geleden

Geplaatst op dinsdag 17 juli 2018 08:30
  • Sierd Tilma voor de poort van de voormalige Johan van den Kornputkazerne. © Sieb van der Laan

pinterestmail

Steenwijk - Wijlen burgemeester Arius Hendrik Goeman Borgesius legde op 14 juli 1938 de eerste steen van de voormalige Johan van den Kornputkazerne. ‘Dat is tachtig jaar geleden en aanleiding voor een soort van open huis’, zegt Sierd Tilma. Deze ‘open kazerne’ is op woensdagmiddag 18 juli van 13.30 tot 16.30 uur.

De kazerne werd in 1998 gesloten. De poort, het hoofdgebouw en twee legeringsgebouwen bleven overeind. Omnia Wonen bouwde woningen in de legeringsgebouwen. In het hoofdgebouw is sinds mei 2011 RIBW gevestigd. Dat is de Regionale Instelling Begeleid Wonen Werken en Welzijn.

Geschiedenis

Het kazernegebouw stond na de bouw bijna een jaar leeg en werd op 22 januari 1940 voor het eerst in gebruik genomen door een detachement van zo’n vijfhonderd militairen. De aanwezigheid van de Duitse bezetter, van 1941 tot en met 1945 was er een opleidingseenheid van de Kriegsmarine gelegerd, vormt de zwarte bladzijde in de geschiedenis. Ook de Waffen SS, SD en Grüne Polizei vonden er onderdak. In gebouw Bravo was een Feldlazarett, een militair hospitaal. Vrouwen die tijdens razzia’s werden opgepakt moesten hier gewonden verzorgen. Ter hoogte van de huidige fietsenstalling zat een cellencomplex, waar verzetsmensen gevangen zaten.

Kelderbarretje

Majoor buiten dienst Sierd Tilma is beheerder en conservator van het befaamde kelderbaretje. Dat bleef ook, in samenspraak met Omnia Wonen, in tact. ‘En daar mogen we blij mee zijn want in dit keldertje ligt toch een behoorlijk stuk geschiedenis van Steenwijk.’ In het kelderbarretje zijn wandschilderingen te zien uit 1942 van de Kriegsmarine en tal van zaken die herinneren aan de Duitse bezetter en het kazerne verleden. ‘Ook oud-militairen die hier vroeger waren gelegerd brengen nog wel eens een bezoekje aan deze historische plaats. In april heb ik nog een groep van dertig veteranen rondgeleid en in september geef ik een rondleiding aan een lichting uit 1986.’

Schildwachthuisje

Tilma verwacht op 18 juli ook zeker oud-militairen. ‘Want deze open kazerne is kenbaar gemaakt in het veteranenblad van defensie.’ Vijf jaar geleden was de viering van vijfenzeventig jaar kazerne. ‘Dat was in augustus, een stralende dag en het was een groot succes. Eerder dat jaar op 14 juli hadden we ook een soort van open huis. Dat viel helaas in het water. Het weer was erg slecht en daardoor kwam er weinig publiek.’ Naast bezoek aan het befaamde kelderbarretje kunnen kinderen zich tijdens het open huis op 18 juli laten fotograferen in het bekende schildwachthuisje. ‘Ik zorg voor uniformpjes en helmen.’ Verder zijn er enkele oude legervoertuigen te zien. ‘Die zijn van Rob Baaiman van Combat Havelte.’ RIBW zorgt voor koffie, thee en ranja. ‘Dat gebeurt boven de poort bij de inloop.’

Bodemvondsten

Bezoekers kunnen op 18 juli ook de tijdelijke expositie militaire bodemvondsten bezichtigen. Die zijn aangetroffen bij archeologisch onderzoek in het Kornputkwartier. Het grootste deel van de vondsten bestaat uit kogelhulzen. ‘Twee van de hulzen zijn losse flodders van Hollandse makelij, die zijn gemaakt van plastic of plastic en metaal. Een derde losse flodder is van Duitse makelij en gemaakt van koper. Een groot deel van de hulzen is van Britse of geallieerde origine met kaliber.303. Waar dit waarneembaar is, kan worden gesteld dat de hulzen zijn afgevuurd door zowel een Brengun mitrailleur dan wel een Lee Enfield geweer. De hulzen dateren van tussen 1942 en 1945.’

Eetgerei

Tussen de andere hulzen ook één van Hollandse komaf. ‘Een koperen huls van kaliber 6,5x 54R Mannlicher, die afgevuurd is door een M95 geweer. Het jaar van productie van de patroon is 1925.’ Er zijn ook drie vondsten gedaan die als eetgerei worden geïnterpreteerd. ‘De eerste betreft een roestvrij stalen lepel, waar op het handvat een klimmende leeuw staat afgebeeld. Deze is van Hollandse origine, maar kan niet nauwkeurig gedateerd worden. De tweede vondst is een ijzeren mes met een versierd bakelieten heft. Op beide zijden van het heft is de afbeelding van een klimmende leeuw te zien. Ook dit mes is van Hollandse origine. Het kan tussen 1930 en 1950 worden gedateerd. Als derde is de helft van een aluminium bord met een diameter van ongeveer 23 cm gevonden. Op het bord zijn geen merktekens aanwezig, maar kunnen wel duidelijk snijsporen herkend worden. Het bord zal ongetwijfeld bij een militaire uitrusting hebben gehoord. Het is vermoedelijk van Hollandse origine en is geproduceerd zo tussen 1930 en 1950.’

Verlichting

Er zijn ook drie zogenaamde kledingitems gevonden. ‘Het gaat om een ijzeren gesp en ijzeren schoenbeslag.’ Verder twee zaken die met verlichting te maken hebben. ‘Een voertuiglamp, een staafvormige zogenaamde ‘blacklight’ oorlogsverlichting. Mogelijk heeft deze lamp gediend als dashboardverlichting in een Jeep. De verlichting is van geallieerde origine en dateert tussen 1942 en 1945. Ook is er een ijzeren lampenkap van een voertuig gevonden. Het is niet bekend op welk voertuig de lamp heeft gezeten. Wel is bekend dat het van Duitse origine is en dateert uit de Tweede Wereldoorlog.’

Belangstellenden kunnen ook op andere momenten op afspraak, kelderbarretje@hotmail.com, in het kelderbarretje terecht.

whatsappTip de redactie via WhatsApp! Voeg 'Steenwijker Courant' toe als contact in uw telefoon, 06-5751 5176, en stuur ons uw tips, foto’s en video’s.
LAAT EEN BERICHT ACHTER

U moet zijn ingelogd om een bericht te kunnen plaatsen. Log in of registreer je om een reactie te kunnen plaatsen.